ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ ಮತ್ತು ವೇದ ಧರ್ಮದ ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿಯ ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಾಪಕ. ಅವರು ವೈದಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ೧೮೭೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ವರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ “ಇಂಡಿಯ ಫಾರ್ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್” ಎಂಬ ಕರೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಕರೆಯನ್ನು ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ ಅವರು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಕರೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ, ಅಥವಾ ಮೂರ್ತಿ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ತೆಗಳಿದ ಅವರು ವೈದಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ಸಂನ್ಯಾಸ ಭಾವದವರು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವೇದಗಳ ದೋಷಾತೀತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಂಬಿದ್ದರು. ಮಹರ್ಷಿ ದಯಾನಂದರು ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮಾಚರ್ಯದ ವೈದಿಕ ಆದರ್ಶಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಮತ್ತು ದೈವಭಕ್ತಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಅವರು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.

ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ೧೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೨೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಮೂಲ ಹೆಸರು ‘ಮೂಲಾ ಶಂಕರ್’, ಅವರು ಧನು ರಾಶಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕಾರಣ ಆ ಹೆಸರು ಇಟ್ಟರು. ಜನನ ಸ್ಥಳ ಜೀವಾಪರ್ ತಂಕಾರ, ಕತಿಯಾವಾಡ್ ಪ್ರದೇಶ. ಅವರ ತಂದೆ ಕರ್ಶನ್ಜಿ ಲಾಲ್ಜಿ ತಿವಾರಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಅಮೃತಬಾಯಿಯವರು. ಅವರ ತಂದೆ ಗ್ರಾಮದ ಹಿಂದು ಕುಟುಂಬದ ಪದ್ದತಿಯಂತೆ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ದಯಾನಂದರು ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ವೇದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಹಜ ಸುಖಕರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ – ವೇದಗಳ ಅಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದು ಸಮಾಜವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಮೊದಲ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ. ತಮ್ಮ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೃತಿಯಾದ ಸತ್ಯಾರ್ಥ ಪ್ರಕಾಶ ದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಎಂದು ಕರೆಕೊಟ್ಟರು. ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಿದರು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದ್ದ ಹಿಂದುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲು ಶುದ್ಧಿ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಇವರು ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಇವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಥಮ ಸುಧಾರಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವೈದಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅವರನ್ನು, ಭಾರತದ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಎಸ್. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್, ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋ ಅವರಂತೆ, ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಮಹರ್ಷಿ ದಯಾನಂದ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವೇಬ್ಯಾಕ್ ಮೆಷಿನ್ ನಲ್ಲಿ. ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ವೇದಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ,ವೇದ ಸಂಸ್ಕೃತಗಳನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಓದಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರು.

ಅವರು ಎಂಟು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ನಿಯಮಬದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಯಜ್ನೋಪವಿತ್ ಸಂಸ್ಕಾರ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ತಂದೆಯು ಶಿವನ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಶಿವನನ್ನು ಒಲಿಸುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದರು. ಉಪವಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಶಿವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದಯಾನಂದನು ಶಿವನಿಗೆ ವಿಧೇಯ ಭಕ್ತನಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಾ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದನು. ಈ ಉಪವಾಸಗಳ ಸಂದರ್ಭ ಒಂದರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇಲಿಯು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಇಟ್ಟ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನೂ, ಮತ್ತು ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿದುದನ್ನೂ ನೋಡಿದರು. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ, ಶಿವನಿಗೆ ಇಲಿಯಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಹೇಗೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಪಂಚದ ರಕ್ಷಕರಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆಯ ನಂಬುಗೆ ಹೋಯಿತು.
ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನು ಕಾಲರಾದಿಂದ ಸಾವಿಗೀಡಾದರು. ಈ ಸಾವು ದಯಾನಂದರಿಗೆ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮರಣದ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಚಾರಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಚಿಂತೆಗೆ ಈಡುಮಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ದಯಾನಂದರ ಹದಿಹರೆಯದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಮದುವೆಯು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಗುರಿಗೆ ಸರಿ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದ ಅವರು 1846 ರಲ್ಲಿ ಮನೆಯಿಂದ ದೂರ ಓಡಿಹೋದರು.
ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ 1845 ರಿಂದ 1869 ರ ವರೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸಾಧಕ ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ಕಳೆದರು. ಅವರು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವಸ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಾಡಿದ ವಿರಕ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು., ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳ ತಪ್ಪಲ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಅವರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.



Creative Blog – Inspiring and interactive site, perfect for new thinkers.
Testing News Portal – Simple aur engaging content jo quickly samajh aa jata hai.
DD Info Source – Neutral perspective aur concise writing style bohot effective laga.
Daily Creative Finds – Explore unique ideas and projects to keep your creativity flowing.
dailytrendspot.click – Trends updated daily, making it easy to discover fresh ideas quickly. Your Trend Source – Reliable source for inspiration, motivation, and trending topics.
Growth & Clarity Hub – Insights for cultivating focus, productivity, and purposeful development.
classychoicehub.shop – Classy selection of products, browsing was smooth and enjoyable throughout today. Stylish Living – Practical guidance for dressing and living with elegance.
Trendy Wardrobe Picks – Fresh fashion inspiration to stay ahead in style effortlessly.
findpurposeandpeace.shop – Calm and inspiring content helps discover purpose and maintain peace today. Peaceful Living Hub – Practical advice for cultivating balance, focus, and positive habits.
findyourwayforward.shop – Helpful guidance offered, perfect for planning next steps in life clearly. Forward Momentum Spot – Ideas and guidance to help you stay motivated and move forward in life.
Your Fashion Destination – Browse stylish collections and lifestyle essentials to suit your taste.
happytrendstore.shop – Cheerful shopping experience, enjoyable to explore latest trends and stylish items today. Happy Picks Hub – Discover creative and stylish products to brighten your daily routine.
dealspotmarket – Shopping was easy and prices were very fair.
Top urban picks – Quickly spotted multiple appealing pieces, smooth scrolling experience.
Trendy Finds Spot – Discover stylish options and navigate collections without hassle.
Urban style link – Found multiple fashionable items fast, layout user-friendly.
brightchoicehub – Easy to shop here, found multiple items I liked.
brightshoppingdeals – Pleasant experience, site layout made it easy to browse items.
fashionflarehub – Great trendy finds, smooth checkout and fast delivery.
joypicks – Found top-quality products today, delivery felt smooth and fast.
topglobalmarket – Fast loading site and intuitive navigation made shopping enjoyable.
styleemporiumhub – Very smooth browsing experience, the website design is clean and neat.
globalhomefinds – Very easy to navigate, checkout was smooth and hassle-free.
Urban fashion hub – A few standout styles appeared instantly, very easy to explore.
Daily Growth Hub – Motivation and tools to enhance your abilities and personal development.
urbanstylevault – Great collection of urban outfits, browsing felt smooth and quick.
globalfindsoutlet – Quick navigation and effortless ordering, really liked the selection.
topmodernhub – Wide variety of fashion pieces, shopping process felt natural.
cheercornerhub – Excellent products and very responsive customer support.
modernlifestylecorner.shop – Modern lifestyle products look stylish, browsing categories was simple and Trendy Living Hub – Explore modern solutions and tips for a balanced and stylish lifestyle.
glamtrend – Excellent range of fashionable items, checkout was quick and simple.
trendspotstore – Great fashion choices, shipping was quick and reliable.
Explore top fashion picks – Quickly discovered a few appealing items, layout felt clean.
fashionpickhub – Found stylish daily items quickly, website loaded smoothly.
Daily Urban Trends – Find stylish items and effortlessly upgrade your wardrobe today.
Check fashion items – A few interesting styles were easy to find immediately, layout clean.
purestylecenter – Very user-friendly, finding and ordering items was easy.
stylehub – Nice range of trendy products, navigation through the site was effortless.
stylehavenhub – Found some amazing deals, the experience was smooth.
Shop urban fashion – Quickly spotted a handful of stylish pieces, navigation effortless.
familystylehub – Very convenient to shop, browsing felt seamless.
Growth Inspiration Daily – Motivational tips and exercises to help you flourish in all areas of life.
trendcentral – Great selection of products, browsing felt fast and easy.
topurbanhub – Fast and simple shopping experience, pages loaded quickly.
SoftStone Offering – Beautiful collection, easy browsing, and delivery arrived promptly.
Modern Harbor Market Online – Products are easy to spot, and browsing is fast.
Innovation & Fun Daily – Discover exciting projects and fresh ideas to keep you motivated.
glamtrendhub – Nice trendy selection, navigating the site was fast and effortless.
Full Circle Corner – Quick navigation and a user-friendly layout make shopping simple.
WindBright Emporium – Great variety of items and the website loaded instantly for me.
dailytrendspot.click – Trends updated daily, making it easy to discover fresh ideas quickly. Trend Focus Spot – A hub for discovering new ideas and trending content every day.
NatureRail Treasures Shop – Easy navigation and the natural vibe makes shopping enjoyable.
Modern Ridge Finds Online – Browsing is intuitive, and products are easy to spot.
dailyzen – Navigation is smooth, items loaded fast and easy to find.
trendfinderstore – Found fashionable products easily, delivery was smooth and reliable.
Mindful Progress Hub – Daily advice for personal growth and intentional living.
Meadow Market Goods – Checkout took seconds and the products arrived right when they should.
Aurora Bazaar – Products are easy to find, and the setup is clean.
trendworldshop – Quick navigation, found several stylish items I wanted.
fashionemporium – Loved browsing the collection, shipping was consistent and speedy.
Origin Peak Boutique Shop – Smooth website, stylish items, and delivery was prompt and reliable.
classychoicehub.shop – Classy selection of products, browsing was smooth and enjoyable throughout today. Style & Confidence Boost – Helpful advice for enhancing both style and self-confidence.
KindleCrest Studio – Loved the organized design, browsing felt natural and simple.
Whispering Trend Hub Picks – Items are easy to explore and the interface feels neat.
Open Plains Trends – The site is well organized, and browsing feels effortless.
glamourzone – Fast checkout and a great assortment of products.
dealjunction – Lots of deals to explore, site loads quickly and efficiently.
uniquetrendzone – Convenient to browse and shop, found multiple items I liked.
freshstore – Clean layout and fast browsing make finding items simple.
Soft Blossom Essentials – Loved the products, clear layout, and placing my order was effortless.
todaysdiscounthub – Excellent daily finds, delivery was fast and flawless.
Sunwave Essentials Corner Shop – Navigation is effortless and the layout is tidy.
homefinds – Loved the variety of home products, navigating was easy and fast.
uniquefashioncentral – Smooth browsing and quick checkout, really liked the collection.
BrightSpark Essentials – Fast site performance with a clean, user-friendly interface.
chiczone – Clean layout, intuitive navigation, very enjoyable browsing experience.
Kind Groove Finds – Navigation is smooth, and items are well organized.
Self-Improvement Daily – Inspiring guidance to help you improve yourself regularly.
BoldHorizon Collection Shop – Very accessible store with a clean layout.
Blue Grain Corner – Easily discovered quality items and browsing felt intuitive.
giftchoicecentral – Loved browsing the collection, checkout was fast and straightforward.
findpurposeandpeace.shop – Calm and inspiring content helps discover purpose and maintain peace today. Inner Growth Spot – Explore ideas and exercises for self-discovery and mindfulness.
findscenterhub – Smooth site layout, fast loading pages, and enjoyable shopping experience.
globalshoppinghub – Fast, intuitive interface, and products are neatly categorized.
WildSpark Picks Shop – Products are simple to explore, and the site feels engaging.
finditfastshop – Lots of options to choose from, and the process was very convenient.
HonestHarvest Market – Smooth browsing experience with clearly displayed products.
Grand Style Selection – Everything is displayed clearly, making shopping quick and easy.
earthstoneboutique – Great variety of items, the layout makes finding things really simple. Earthstone Picks – Loved how quick and intuitive it was to find items.
dailyselectionhub – Smooth navigation, fast-loading interface, and items are clearly displayed.
DeepStone Essentials – Quick-loading pages with a clean, user-friendly interface.