in

ಸಾಂಬ : ಭಗವಂತ ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ

ಭಗವಂತ ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ
ಭಗವಂತ ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ

ಸಾಂಬಾ ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಜಾಂಬವತಿಯ ಮಗ. ಅವನ ಮೂರ್ಖ ಚೇಷ್ಟೆಯು ಯದುವಂಶವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.

ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಮಥುರಾ ಬಳಿಯ ಮೋರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೋರಾ ವೆಲ್ ಶಾಸನದಿಂದಾಗಿ ಐದು ವೃಷ್ಣಿಯ ವೀರರ ಬಲರಾಮ, ಕೃಷ್ಣ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ, ಅನಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು, ಸಾಂಬ ಆರಾಧನೆಗೆ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅವರ ಮಗನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಾನ್ ಸತ್ರಾಪ್ ರಾಜುವುಲಾ ಬಹುಶಃ ಸತ್ರಾಪ್ ಸೋಡಸ ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿಯ “ಬಹುಶಃ ವಾಸುದೇವ ಐದು ಯೋಧರ” ಚಿತ್ರ ಈಗ ಮಥುರಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮೋರಾ ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಶಾಸನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ದೇವಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಸಾಂಬನ ಜನನದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಎಲ್ಲ ಹೆಂಡತಿಯರು ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ತಾನು ಮಾತ್ರ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಜಾಂಬವತಿ ಅಸಂತೋಷಗೊಂಡಳು. ಅವಳು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಮೊದಲನೆಯ ಮಗನಾದ ಸುಂದರ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಂತಹ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಲು ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿ ಹೋದಳು. ಈ ಮಗನು ಯದುವಂಶದ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಮಗುವು ಶಿವನ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತಿಳಿಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಉಪಮನ್ಯು ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ಋಷಿಯ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಅವನು ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವರು ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು- “ಒಮ್ಮೆ ತಲೆಬುರುಡೆ ಮತ್ತು ದೊಣ್ಣೆ ಹಿಡಿದು ನಂತರ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು ಒಂದೇ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಕೇವಲ ನೀರಿನಿಂದ ಬದುಕಿ ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಗಾಳಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಶಿವನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮುಂದೆ ( ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ) ಶಿವ-ಶಕ್ತಿ ದೇವರ ಅರ್ಧ-ಸ್ತ್ರೀ, ಅರ್ಧ ಪುರುಷ ರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಗೊಂಡು ವರವನ್ನು ಕೇಳಲು ಹೇಳಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಜಾಂಬವತಿಗೆ ಮಗನನ್ನು ಕರುಣಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದನು. ಅದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ಸಾಂಬನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನಿಗೆ ಸಾಂಬ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಶಿವನ ರೂಪವು ಕೃಷ್ಣನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.

ಸಾಂಬ : ಭಗವಂತ ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ
ಕೃಷ್ಣನು ಜಾಂಬವತಿಗೆ ಮಗನನ್ನು ಕರುಣಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದನು

ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಜಾಂಬವತಿಯು ಸಾಂಬ, ಸುಮಿತ್ರ, ಪುರುಜಿತ್, ಶತಜಿತ್, ಸಹಸ್ರಜಿತ್, ವಿಜಯ, ಚಿತ್ರಕೇತು, ವಸುಮಾನ್, ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಕ್ರತುವಿನ ತಾಯಿ. [೬] ಆಕೆಗೆ ಸಾಂಬನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸಾಂಬನು ಕೃಷ್ಣನ ಕುಲವಾದ ಯಾದವರಿಗೆ ಕಂಟಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದನು. ದುರ್ಯೋಧನನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಕುಮಾರನ ತಂಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಳು. ಅವಳ ತಂದೆ ಅವಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಅವಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅನೇಕ ರಾಜಕುಮಾರರು ಬಂದರು. ಸಾಂಬನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಕೇಳಿದನು ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಯಸಿದನು. ಅವನು ಅವಳ ಸ್ವಯಂವರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು. ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಕುರು ಮಹಾರಥಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ಕುರು ಹಿರಿಯರು ಬಂಧಿಸಿ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಹಾಕಿದರು.

ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಪುನಹ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪುರುಷನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯು ಆ ಪುರುಷನಿಗೆ ಸೇರಿದವಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕುಮಾರ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಂಬನ ಪರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜಕುಮಾರರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಕುಖ್ಯಾತ ಸೋದರಳಿಯನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ ಬಲರಾಮ ಅವನನ್ನು ಜಾಮೀನು ಮಾಡಲು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಕುರುಗಳು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಬಲರಾಮನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಅರಮನೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ದುರ್ಯೋಧನನು ಅವರ ನಡವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದನು. ಬಲರಾಮನು ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡನು ಮತ್ತು ಸಾಂಬನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಕುರುಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದನು. ದುರ್ಯೋಧನನು ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಸಾಂಬನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮದುವೆ ಮಾಡಿದನು. ಮದುವೆಯನ್ನು ವೈಭವದಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಂಬ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹತ್ತು ಜನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು.

ಭವಿಷ್ಯ ಪುರಾಣ, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವರಾಹ ಪುರಾಣವು ಕೃಷ್ಣನ ಕೆಲವು ಕಿರಿಯ ಹೆಂಡತಿಯರು ಸಾಂಬನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಮೋಹ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಪತ್ನಿ ನಂದಿನಿ ಸಾಂಬನ ಹೆಂಡತಿಯಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಮಲಗಿದ್ದಳು. ಕೃಷ್ಣನು ಈ ಧರ್ಮನಿಂದೆಯ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ನಾರದ ಋಷಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದ ಮತ್ತು ಸಾಂಬನಿಗೆ ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ವಂತ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ದರೋಡೆಕೋರರಿಂದ ಅಪಹರಿಸುವಂತೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು.

ಸಾಂಬ : ಭಗವಂತ ಕೃಷ್ಣನ ಮಗ
ಸಾಂಬನಿಗೆ ಕುಷ್ಠರೋಗವನ್ನು ಶಾಪ ನೀಡಿದನು

ಕಥೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಬಾ ತನ್ನ ಮಲತಾಯಿಗಳನ್ನು ಮರುಳು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವನ ತಂದೆಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕುಚೇಷ್ಟೆಗಳನ್ನು ಆಡಲು ತನ್ನ ನೋಟವನ್ನು ಬಳಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ನೋಯಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡದ ಕಾರಣ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡನು. ಒಂದು ದಿನ, ಸಾಂಬನು ನಾರದ ಋಷಿಯನ್ನು ಅವನ ನೋಟಕ್ಕಾಗಿ ಕೀಟಲೆ ಮಾಡಿದನು. ಋಷಿಯು ಅವಮಾನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಕೋಪಗೊಂಡನು. ಸಾಂಬಾಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವನು ಸಾಂಬಾನನ್ನು ತನ್ನ ಮಲತಾಯಿಗಳು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಖಾಸಗಿ ಸ್ನಾನದ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು. ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿತನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ದೂರು ಕೊಟ್ಟರು. ತನ್ನ ಮಗ ಇಣುಕಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದ ಕೃಷ್ಣನು ದುಃಖಿತನಾದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವಂತೆ ಶಪಿಸಿದನು. ಸಾಂಬನು ತಾನು ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದನು ಮತ್ತು ನಾರದನಿಂದ ತಾನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದನೆಂದು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಅದನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವಸರದ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಟ್ಟನು. ಶಾಪವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ಅವನು ಸಾಂಬನಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು.

ಸಾಂಬ ಪುರಾಣವು ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಸಾಂಬನ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಂತರ ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿಯನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಋಷಿಯಿಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾದ. ನಂತರ ಅವರು ಮುಲ್ತಾನ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದ ಚಂದ್ರಭಾಗದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಮಿತ್ರವನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗುಣಮುಖರಾದರು. ಸಾಂಬನು ಚಂದ್ರಭಾಗಾ ತೀರದ ಬಳಿಯ ಮಿತ್ರವನದಲ್ಲಿ ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಮೂಲ ಕೋನಾರ್ಕ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಮುಲ್ತಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮುಲ್ತಾನ್ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಎರಡನ್ನೂ ಮೊದಲು ಕಶ್ಯಪಪುರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೋನಾರ್ಕ್ ಬಳಿ ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ತಪಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಸೂರ್ಯ ದೇವರು ಅವನನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಿದನು. ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಈ ದಿನವನ್ನು ಪೌಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ೧೦ನೇ ದಿನದಂದು ಸಾಂಬ ದಶಮಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಂದು ತಾಯಂದಿರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

What do you think?

ನಿಮ್ಮದೊಂದು ಉತ್ತರ

ನಿಮ್ಮ ಮಿಂಚೆ ವಿಳಾಸ ಎಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಗತ್ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು * ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ

ಸರ್ಪ ಸುತ್ತು

ಸರ್ಪ ಸುತ್ತು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹುಣ್ಣು

ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ದೇವಿ

ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ದುರ್ಗಾವತಿ ದೇವಿ